تشخیص قطعی طلا کار آزمایشگاه است، اما چند روش ساده وجود دارد که می‌تواند شما را از تقلب‌های آشکار در امان نگه دارد.

۱. بررسی انگ و مهر

طلای استاندارد در ایران باید انگ عیار داشته باشد. روی طلای ۱۸ عیار معمولاً عدد ۷۵۰ حک می‌شود. نبود انگ به‌تنهایی دلیل تقلبی‌بودن نیست، اما نشانه‌ای است که باید بیشتر دقت کنید.

۲. آزمایش آهنربا

طلا فلزی غیرمغناطیسی است. اگر قطعه به آهنربا بچسبد، قطعاً طلای خالص نیست. اما توجه کنید که این آزمایش قطعی نیست — برخی فلزات تقلبی مانند برنج هم مغناطیسی نیستند.

۳. محاسبه چگالی

این دقیق‌ترین روش خانگی است. چگالی طلای خالص حدود ۱۹.۳ گرم بر سانتی‌متر مکعب است. روش کار:

  1. قطعه را با ترازوی دقیق وزن کنید
  2. ظرفی مدرج را تا حدی از آب پر کنید و حجم اولیه را یادداشت کنید
  3. قطعه را داخل آب بیندازید و حجم جدید را بخوانید
  4. اختلاف دو حجم، حجم قطعه است
  5. وزن را بر حجم تقسیم کنید
فلزچگالی (g/cm³)
طلای ۲۴ عیار۱۹.۳
طلای ۱۸ عیارحدود ۱۵.۶
نقره۱۰.۵
برنج۸.۵
تنگستن (تقلب رایج)۱۹.۲۵
هشدار مهم
تنگستن چگالی تقریباً برابر با طلا دارد و در تقلب‌های حرفه‌ای استفاده می‌شود. آزمایش چگالی هم نمی‌تواند آن را تشخیص دهد. برای مبالغ بالا حتماً از آزمایشگاه معتبر استفاده کنید.

۴. آزمایش سنگ محک

روش سنتی طلافروشان: قطعه را روی سنگ مخصوص می‌کشند و اثر به‌جامانده را با محلول اسید آزمایش می‌کنند. طلای اصل در برابر اسید مقاوم است. این کار باید توسط فرد باتجربه انجام شود.

۵. نشانه‌های ظاهری

  • تغییر رنگ یا لکه‌های سبز و سیاه در گذر زمان نشانه‌ی آلیاژ نامرغوب است
  • ساییدگی که رنگ متفاوتی زیر آن نمایان کند، یعنی روکش طلاست
  • وزن سبک‌تر از حد انتظار برای اندازه‌ی قطعه

مطمئن‌ترین راه

بهترین محافظت، خرید از فروشنده‌ی معتبر با فاکتور رسمی است. اتحادیه طلا و جواهر بر فروشندگان دارای پروانه نظارت دارد و در صورت بروز مشکل، مرجع رسیدگی وجود دارد. برای سرمایه‌گذاری، سکه ضرب بانک مرکزی یا گواهی سپرده کالایی امن‌ترین گزینه‌هاست.

پیش از خرید، قیمت روز طلا و سکه را بررسی کنید تا اختلاف قیمت غیرعادی را تشخیص دهید — قیمت خیلی پایین‌تر از بازار، خودش یک هشدار است.