هاوینگ (Halving) یعنی «نصفشدن». در شبکه بیتکوین، پاداشی که ماینرها بابت تأیید هر بلاک دریافت میکنند، تقریباً هر چهار سال یکبار نصف میشود. این قانون از ابتدا در کد بیتکوین نوشته شده و قابل تغییر نیست.
چرا این مکانیزم وجود دارد؟
هدف، کنترل عرضه و ایجاد کمیابی تدریجی است. برخلاف پولهای معمول که میتوان بینهایت چاپ کرد، سرعت تولید بیتکوین جدید مدام کاهش مییابد تا سقف ۲۱ میلیون واحد.
تاریخچه هاوینگها
| سال تقریبی | پاداش هر بلاک |
|---|---|
| ۲۰۰۹ (شروع) | ۵۰ بیتکوین |
| ۲۰۱۲ | ۲۵ بیتکوین |
| ۲۰۱۶ | ۱۲.۵ بیتکوین |
| ۲۰۲۰ | ۶.۲۵ بیتکوین |
| ۲۰۲۴ | ۳.۱۲۵ بیتکوین |
این روند ادامه مییابد تا حدود سال ۲۱۴۰ که آخرین بیتکوین استخراج شود. پس از آن، ماینرها فقط از کارمزد تراکنشها درآمد خواهند داشت.
ارتباط با قیمت
منطق سادهی اقتصادی میگوید اگر تقاضا ثابت بماند و عرضهی جدید نصف شود، فشار صعودی بر قیمت ایجاد میشود. از نظر تاریخی، در دورههای پس از هاوینگ رشد قیمتی مشاهده شده است.
همبستگی تاریخی بهمعنای تضمین آینده نیست. تنها چند نمونه هاوینگ رخ داده که برای نتیجهگیری آماری کافی نیست. ضمناً بازار ممکن است اثر هاوینگ را از قبل در قیمت لحاظ کرده باشد.
تأثیر بر ماینرها
هاوینگ درآمد ماینرها را نصف میکند. ماینرهایی که هزینه برق بالایی دارند ممکن است فعالیت را متوقف کنند. این باعث کاهش موقت قدرت پردازش شبکه میشود، اما شبکه بهطور خودکار سختی استخراج را تنظیم میکند تا تعادل برقرار شود.
چه چیزی را باید دنبال کرد؟
- روند قدرت پردازش شبکه پس از هاوینگ
- رفتار تقاضا — عرضه کمتر بدون تقاضا اثری ندارد
- شرایط کلان اقتصادی که بر همه داراییهای پرریسک اثر میگذارد
یک رویداد که هر چهار سال یکبار اتفاق میافتد
تصور کن یک معدن طلا داری که قوانینش از قبل نوشته شده: هر چهار سال، مقدار طلایی که میتوانی استخراج کنی، دقیقاً نصف میشود. این دقیقاً همان اتفاقی است که برای بیتکوین میافتد و اسمش «هاوینگ» است.
چرا این قانون از اول گذاشته شده؟
سازندهی بیتکوین از ابتدا میخواست عرضهی آن محدود و قابلپیشبینی باشد — برخلاف پول معمولی که بانک مرکزی میتواند هر مقدار که بخواهد چاپ کند. هاوینگ همان مکانیزمی است که این محدودیت را تضمین میکند.
آیا هاوینگ همیشه قیمت را بالا میبرد؟
در چرخههای قبلی، بعد از هر هاوینگ، قیمت بیتکوین در طول ماههای بعد رشد قابلتوجهی داشته. ولی این را هم باید گفت: تعداد نمونهها کم است و هر بار شرایط اقتصادی جهانی هم فرق داشته، پس نمیشود این الگو را یک قانون قطعی دانست.
پرسشهای متداول
هاوینگ بعدی کی است؟
هاوینگ تقریباً هر چهار سال یکبار، بعد از استخراج هر ۲۱۰ هزار بلاک جدید اتفاق میافتد.
چرا هاوینگ روی عرضه اثر میگذارد نه تقاضا؟
چون فقط سرعت تولید سکههای جدید را کم میکند؛ تقاضا همچنان از بازار و رفتار خریداران میآید.
قیمت لحظهای بیتکوین را در صفحهی ارز دیجیتال ببین.
یک نکتهی آخر
یک اشتباه رایج این است که فکر کنیم قیمت دقیقاً همان روز هاوینگ جهش میکند. تجربهی دورههای قبل نشان داده اثر واقعیاش، اگر وجود داشته باشد، معمولاً با فاصلهی چند ماه و بهتدریج خودش را نشان میدهد، نه بهصورت یک جهش آنی.
قیمت لحظهای و روند بیتکوین را در صفحه ارز دیجیتال دنبال کنید.